📌 15-QADAM. Nima uchun o‘rtacha ball 100 balldan ko‘p yoki kam bo‘lishi mumkin?

Mezonli baholash jurnalidagi o‘rtacha ball 100 ballik tizim bo‘yicha hisoblanadi.

Agar natija 100 balldan oshib ketsa yoki hisobot davri tugaganidan keyin 100 balldan ancha kam bo‘lib qolsa, jurnal sozlamalari va kiritilgan ma’lumotlarni tekshirish kerak.

Bu har doim ham tizim xatosini anglatmaydi. Ko‘pincha bunga ishlar soni, maksimal ballar yoki to‘ldirilmagan natijalar sabab bo‘ladi.

Qachon natijaning 100 balldan kam bo‘lishi odatiy holat hisoblanadi?

Chorak yoki yarim yillik tugaguniga qadar joriy natija quyidagi holatlarda 100 balldan kam bo‘lishi mumkin:

• barcha BSB yoki loyiha ishlari hali o‘tkazilmagan bo‘lsa;
• CHSB hali o‘tkazilmagan bo‘lsa;
• barcha formativ baholar kiritilmagan bo‘lsa;
• ayrim ishlar bo‘yicha barcha o‘quvchilarga ball qo‘yilmagan bo‘lsa.

Jurnal to‘ldirib borilishi bilan natija o‘zgaradi.

Agar hisobot davri tugagan bo‘lsa-yu, ball noto‘g‘ri hisoblanayotgan bo‘lsa, quyida ko‘rsatilgan sabablarni tekshiring.

1-sabab. BSB va loyiha ishlari uchun ballar noto‘g‘ri taqsimlangan

BSB va loyiha ishlarining umumiy ulushi, agar ular nazarda tutilgan bo‘lsa, 50 ballni tashkil qiladi.

Agar loyiha ishlari bo‘lmasa, 50 ballning barchasi BSBlar o‘rtasida taqsimlanadi.

Agar loyiha ishlari nazarda tutilgan bo‘lsa, ushbu 50 ball rasmiy TMRga muvofiq BSB va loyiha ishlari o‘rtasida taqsimlanadi.

Masalan:

• loyiha ishlarisiz — ikkita BSBning har biri 25 balldan;
• loyiha ishi bilan — ikkita BSBning har biri 20 balldan va loyiha ishi 10 ball.

Bu faqat misollar. Ballarning haqiqiy taqsimlanishini rasmiy TMR bilan solishtirish kerak.

Agar maksimal ballar yig‘indisi 50 balldan kam bo‘lsa, natija pasayib ketishi mumkin. Agar u 50 balldan oshsa, natija 100 balldan ko‘p bo‘lishi mumkin.

2-sabab. CHSB uchun maksimal ball noto‘g‘ri ko‘rsatilgan

CHSB uchun maksimal ball 40 ballni tashkil qilishi kerak.

Masalan:

• 30 ball ko‘rsatilsa, yakuniy natija 100 balldan kam bo‘lishi mumkin;
• 80 ball ko‘rsatilsa, natija 100 balldan oshib ketishi mumkin.

CHSB ustuni sozlamalaridagi maksimal ballni tekshiring.

3-sabab. Ortiqcha ishlar qo‘shilgan yoki barcha ishlar yaratilmagan

BSB, CHSB va loyiha ishlari ustunlarining soni rasmiy TMRga mos kelishi kerak.

Quyidagi holatlarda natija noto‘g‘ri hisoblanishi mumkin:

• ortiqcha ustun yaratilgan bo‘lsa;
• TMRda nazarda tutilgan ish yaratilmagan bo‘lsa;
• yaratilgan ustunlardan biri bo‘sh qolgan bo‘lsa;
• ish noto‘g‘ri hisobot davri uchun yaratilgan bo‘lsa.

Masalan, 25 balldan ikkita BSB yaratilgan, ammo natijalar faqat bittasiga kiritilgan bo‘lsa, hisobot davri tugaganidan keyin o‘quvchining bali pasayib ketadi.

4-sabab. Barcha o‘quvchilarning natijalari kiritilmagan

Har bir o‘tkazilgan ish bo‘yicha barcha o‘quvchilarning natijalari kiritilganini tekshiring.

Ishda qatnashmagan o‘quvchiga tegishli belgini qo‘ying va zarur bo‘lsa, amaldagi talablarga muvofiq alohida summativ baholashni tashkil qiling.

Kataklarni sababsiz bo‘sh qoldirmang. Bu o‘rtacha ball va tavsiya etilgan bahoning hisoblanishiga ta’sir qilishi mumkin.

5-sabab. Baholash davri noto‘g‘ri sozlangan

Fan uchun to‘g‘ri baholash davri tanlanganini tekshiring:

• «Choraklar»;
• «Yarim yilliklar»;
• «Yil».

Sozlama o‘quv rejasi va rasmiy TMRga mos kelishi kerak. U har bir fan uchun alohida belgilanadi.

Hisoblashni qanday tekshirish va tuzatish mumkin?

1. «Jurnallar» bo‘limiga o‘ting.
2. Kerakli sinf va fanni tanlang.
3. Tegishli o‘quv davrini oching.
4. BSB, CHSB va loyiha ishlarining sonini rasmiy TMR bilan solishtiring.
5. Maksimal ballarni tekshiring:
   • BSB va loyiha ishlarining umumiy ulushi — 50 ball;
   • CHSB uchun maksimal ball — 40 ball;
   • formativ baholash bo‘yicha maksimal natija — 10 ball.
6. Barcha o‘quvchilarning natijalari kiritilganini tekshiring.
7. Ortiqcha yoki bo‘sh ustunlar mavjud emasligiga ishonch hosil qiling.
8. Fan uchun to‘g‘ri baholash davri tanlanganini tekshiring.
9. Aniqlangan nomuvofiqliklarni tuzating.

Ortiqcha ustunni o‘chirishdan oldin uning haqiqatan ham xato yaratilganiga ishonch hosil qiling. Ustun o‘chirilganda uning o‘zi hamda unga bog‘liq barcha ballar va belgilar qayta tiklab bo‘lmaydigan tarzda o‘chiriladi.

Batafsil ko‘rsatma quyidagi maqolada keltirilgan: 📌 13-QADAM. BSB, CHSB va loyiha ishlari ustunlarini qo‘shish, o‘zgartirish va o‘chirish

Noto‘g‘ri maksimal ballni qanday o‘zgartirish mumkin?

Agar o‘quvchilarga ballar qo‘yilgan bo‘lsa, tizim maksimal ballni kiritilgan qiymatlardan pastroq qilib belgilashga ruxsat bermaydi.

Maksimal ballni kamaytirish uchun:

1. Ushbu ustundagi barcha o‘quvchilarning natijalarini tekshiring.
2. Yangi maksimal qiymatdan oshadigan ballarni o‘zgartiring yoki o‘chiring.
3. Zarur bo‘lsa, qolgan kiritilgan ballarni ham o‘chiring.
4. Ustun sozlamalarini oching va to‘g‘ri maksimal ballni ko‘rsating.
5. O‘zgarishlarni saqlang.
6. O‘quvchilarning to‘g‘ri natijalarini qayta kiriting.

Agar faqat bitta o‘quvchining balini tuzatish kerak bo‘lsa, uning qiymatini o‘zgartiring. Butun ustunni o‘chirish shart emas.

Avtomatik eslatmalar

Ish qo‘shilgandan yoki o‘zgartirilgandan so‘ng tizim uning parametrlarini rasmiy TMR bilan taqqoslashi mumkin.

Rasmiy TMR yuklangandan so‘ng tizim uning fan, sinf, jurnal va dars jadvali sozlamalariga mosligini ham tekshiradi.

Agar nomuvofiqlik aniqlansa, zarur huquqlarga ega xodimlar avtomatik eslatma olishlari mumkin.

Tizim sozlamalarni avtomatik ravishda tuzatmaydi. Ko‘rsatilgan fanni ochish, eslatma sababini tekshirish va nomuvofiqlikni qo‘lda bartaraf etish kerak.

Agar barcha ma’lumotlar tekshirilganidan keyin ham o‘rtacha ball noto‘g‘ri hisoblanayotgan bo‘lsa, eMaktab qo‘llab-quvvatlash xizmatiga murojaat qiling. Maktab, sinf, fan va hisobot davrini ko‘rsating hamda jurnal skrinshotini ilova qiling.