📌 20-QADAM. O'quvchining o'rtacha balli nima uchun 100 balldan ko'p yoki kam bo'lishi mumkin?

Agar summativ baholar (BSB va CHSB) bo‘yicha baho qo‘yishda xatolar qilingan bo‘lsa, o‘quvchining o‘rtacha balli kutilgan 100 balldan kam yoki ko‘p bo‘lishi mumkin. Ushbu maqolada xatoliklar sabablarini tushuntirib, o‘rtacha ballni to‘g‘ri hisoblash uchun xatoliklarni tekshirish va bartaraf etish qadamlarini ko‘rsatamiz.

O'rtacha ball qanday hisoblanadi?

O‘quvchining chorak (yoki yarim yillik) bo‘yicha o‘rtacha balli formativ va summativ baholardan tashkil topadi. Ular quyidagicha taqsimlanadi:

• Formativ baho (FB) umumiy o‘rtacha ballning 10% ini tashkil etadi. Bu baholar o‘quvchining joriy o‘zlashtirishini kuzatishda yordam beradi va muntazam ravishda qo‘yiladi.

• Summativ ishlar chorak (yoki yarim yillik) bo‘yicha umumiy bahoning 90% ini tashkil etadi. Ular ikki turdagi summativ baholarni o‘z ichiga oladi:

  • BSB (Bo'lim uchun summativ baho) — umumiy bahoning 50% ini tashkil etadi. BSB har bir mavzu yoki bo‘lim yakunida qo‘yiladi, va chorak davomida ikkita BSB o‘tkazilishi mumkin.
  • CHSB (chorak uchun summativ baho) — umumiy bahoning 40% ini tashkil etadi. CHSB chorak oxirida o‘tkazilib, o‘quvchining butun chorak bo‘yicha natijalarini yakunlaydi.

Shunday qilib, formativ va summativ baholar o‘quvchining yakuniy bahosini shakllantiradi: bunda 10% joriy baholarga, 90% esa asosiy mavzular va chorak natijalariga to‘g‘ri keladi.

O'rtacha ball "<100" yoki ">100" bo'lishining asosiy sabablari

Sabab 1. Chorak bo‘yicha barcha summativ baholar (BSB va CHSB) qo‘yilmagan:

Agar ba’zi bo‘limlar (BSB ) yoki chorak (CHSB ) bo‘yicha barcha zarur baholar barcha o‘quvchilarga qo‘yilmagan bo‘lsa, bu o‘rtacha ballni noto‘g‘ri hisoblashga olib kelishi mumkin.

Sabab 2. BSB va CHSB sonining talabga mos kelmasligi:

O‘rtacha ballni to‘g‘ri hisoblash uchun barcha kerakli BSB va CHSB baholari taqvim-mavzuli rejaga (TMR) muvofiq qo‘yilgan bo‘lishi lozim. Agar TMR da belgilanganidan ko‘proq yoki kam summativ ishlar (BSB yoki CHSB ustunlari) qo‘shilgan bo‘lsa, o‘rtacha ball noto‘g‘ri chiqishi mumkin.

Misol:

1-chorakda "Matematika" fanidan TMR bo‘yicha bir bo‘lim uchun summativ ish (BSB) va bir chorak uchun summativ ish (CHSB ) o‘tkazilishi kerak edi. Ammo o‘qituvchi xatolik bilan ikkita BSB ustuni yaratdi va maksimal ballarni quyidagicha taqsimladi:

• Ikkita BSB ustuni: har birining maksimal balli 25;
• Bitta CHSB ustuni: maksimal ball 40.

Natijada, 25 maksimal ball asosida bitta BSB va 40 ball asosida bitta CHSB o‘tkazildi, lekin ikkinchi BSB ustuni bo‘sh qoldi.

Bunday xatolik summativ ishlar bo‘yicha umumiy ballning yetarli bo‘lmasligiga olib keladi, chunki BSB ustunlaridan biri to‘ldirilmagan. Bu yetarli bo‘lmagan ball sifatida ko‘riladi va o‘rtacha ball 100 dan past bo‘ladi.

Sabab 3. O‘quvchilarga ballar noto‘g‘ri qo‘yilgan:

Barcha o‘quvchilarga summativ baholar to‘g‘ri qo‘yilganligiga ishonch hosil qiling, chunki bu o‘rtacha ballni hisoblashdagi xatoliklarning oldini oladi.

Sabab 4. Summativ ish uchun noto‘g‘ri maksimal ball belgilangan:

Summativ ish ustunini yaratishda to‘g‘ri maksimal ballni ko‘rsatish juda muhimdir.

Masalan:

• CHSB (chorak uchun summativ baho) maksimal vazni 40 balldan oshmasligi kerak.
• Agar o‘qituvchi maksimal ballni 40 dan yuqori qilib qo‘ysa (masalan, 80), barcha summativ ishlar bo‘yicha umumiy ball 100 dan oshib ketadi, bu esa o‘rtacha ballning yuqoriligiga olib keladi.
• Agar maksimal ball 40 dan past (masalan, 30) bo‘lsa, umumiy ball ham 100 dan past bo‘ladi va bu o‘rtacha bahoning past chiqishiga olib keladi.

O'rtacha ballni tekshirish va to‘g‘rilash bo‘yicha qadamlar

1. Barcha baholar mavjudligini tekshiring: barcha bo‘limlar va choraklar bo‘yicha BSB va CHSB ustunlarida baholar qo‘yilganligiga ishonch hosil qiling.

2. BSB va CHSB sonini tekshiring: yaratilgan BSB va CHSB ustunlari soni TMR talablariga mos kelishiga e'tibor bering. Agar summativ ishlar soni talabga mos kelmasa, ustunlar sonini to‘g‘rilang.

3. Barcha o‘quvchilarga to‘g‘ri baho qo‘yilganligini tekshiring: har bir o‘quvchiga barcha BSB va CHSB baholari qo‘yilganligiga ishonch hosil qiling.

4. Maksimal ballar to‘g‘riligiga ishonch hosil qiling: har bir summativ ish ustunidagi maksimal ballarni tekshiring. CHSB uchun maksimal ball 40 dan oshmasligi, BSB ishlari uchun esa 50 dan oshmasligi kerak. Masalan, agar chorakda 2 ta BSB o‘tkazilsa, ular umumiy maksimal balli 50 dan oshmasligi lozim.

Ushbu qadamlarni bajarsangiz, xatoliklarga yo‘l qo‘ymaslik va o‘quvchilar uchun o‘rtacha ballni aniq hisoblash imkoniga ega bo‘lasiz.