Formativ baholash — o‘qituvchi va o‘quvchi o‘rtasidagi uzluksiz qayta aloqa jarayonidir. U o‘quvchining joriy natijalarini baholash, qiyinchiliklarini aniqlash va keyingi ta’lim jarayonini to‘g‘rilashga yordam beradi.
Qayta aloqa og‘zaki yoki yozma shaklda bo‘lishi mumkin. Zarur hollarda o‘qituvchi o‘quvchi va uning ota-onasi uchun darsga izoh ham qoldirishi mumkin.
Formativ baholash MMTV tomonidan tasdiqlangan o‘zlashtirishni joriy nazorat qilishning amaldagi qoidalariga muvofiq amalga oshiriladi.
Formativ baholar joriy o‘quv yilidagi mezonlar asosida baholashdan foydalanadigan sinflarning jurnallarida qo‘yiladi.
Formativ baholar qayerda qo‘yiladi?
Formativ bahoni quyidagi sahifalarda qo‘yish mumkin:
- bevosita fan jurnalida;
- tegishli dars sahifasida.
Jurnalning bitta katagida davomat belgisi va formativ bahoni bir vaqtda ko‘rsatish mumkin.
Formativ baho ballarda qo‘yiladi:
- minimal qiymat — 1 ball;
- maksimal qiymat — 10 ball.
Formativ baho nimalardan tarkib topadi?
Formativ baho ikki tarkibiy qismdan iborat:
- o‘quvchining darsdagi ishi — 60% (6 ballgacha);
- uy vazifasini bajarishi — 40% (4 ballgacha).
Maksimal formativ baho 10 ballni tashkil etadi.
Darsdagi ish
| Ball | Mezonlar |
|---|---|
| 6 | O‘quvchi darsning barcha bosqichlarida faol, savollarga aniq va to‘g‘ri javob beradi, guruhli va juftlikdagi ishlarda faol qatnashadi. |
| 5 | O‘quvchi darsning ayrim bosqichlarida yuqori faollik ko‘rsatadi, savollarga to‘g‘ri javob beradi, ammo kichik xatolarga yo‘l qo‘yadi. |
| 4 | O‘quvchi darsda qatnashadi, lekin savollarga ishonchsiz javob beradi hamda guruhli yoki juftlikdagi ishlarda faolligi past bo‘ladi. |
| 3 | O‘quvchi darsda faol qatnashadi, ammo noto‘g‘ri fikrlar bildiradi yoki tez-tez xatolarga yo‘l qo‘yadi. |
| 2 | O‘quvchi savollarga noto‘g‘ri javob beradi va darsda juda kam faollik ko‘rsatadi. |
| 1 | O‘quvchi dars jarayonida deyarli qatnashmaydi. |
Uy vazifasini bajarish
| Ball | Mezonlar |
| 4 | Uy vazifasi to‘liq va xatosiz bajarilgan. |
| 3 | Uy vazifasi bajarilgan, ammo ayrim xato yoki kamchiliklar mavjud. |
| 2 | Uy vazifasi qisman bajarilgan yoki ko‘p xatolarga yo‘l qo‘yilgan. |
| 1 | Uy vazifasi deyarli bajarilmagan. |
| 0 | Uy vazifasi bajarilmagan. |
O‘qituvchi har ikkala tarkibiy qismni baholaydi, olingan ballarni qo‘shadi va yakuniy formativ bahoni jurnalga kiritadi.
Masalan, o‘quvchi darsdagi ishi uchun 5 ball va uy vazifasi uchun 3 ball olgan bo‘lsa, formativ baho 8 ballni tashkil etadi.
Rangli ko‘rsatkich
| Formativ baho | Rang |
| 8–10 | Yashil |
| 5–7 | Sariq |
| 1–4 | Qizil |
Rang o‘quv topshiriqlarini bajarishning joriy darajasini tezda baholashga yordam beradi.
Formativ bahoni qanday qo‘yish kerak?
- Kerakli sinf va fan jurnalini oching.
- Dars sanasini tanlang.
- Kerakli o‘quvchini toping.
- Tegishli katakka 1 dan 10 ballgacha bo‘lgan formativ bahoni kiriting.
- Zarur bo‘lsa, davomat belgisini qo‘shing.
- Kiritilgan ma’lumotlarni tekshiring.
Formativ baholarni faqat o‘quv davri yakunida emas, balki butun o‘quv davri davomida muntazam ravishda qo‘yish kerak.
Izohni qanday qo‘shish mumkin?
Formativ baho qo‘yishda kengaytirilgan izoh yozish majburiy emas. O‘qituvchi bahoning sababini tushuntirish yoki qo‘shimcha qayta aloqa taqdim etish zarur bo‘lsa, izoh qo‘shishi mumkin.
Izoh qo‘shish uchun:
- Jurnaldagi dars sanasini bosing.
- Dars sahifasining «Jurnal» bo‘limidan kerakli o‘quvchini toping.
- «Izoh qo‘shish» tugmasini bosing.
- Izoh matnini kiriting.
- Izohni saqlang.
Batafsil yo‘riqnoma «Ota-onaga darsga izoh shaklida qayta aloqani qanday taqdim etish mumkin?» maqolasida keltirilgan.
Formativ baholar umumiy ballga qanday ta’sir qiladi?
Formativ baholar o‘quvchining chorak yoki yarim yillik uchun umumiy ballining 10 foizini tashkil etadi.
Batafsil hisoblash tartibi 4-blok — «Baholashning to‘g‘riligini nazorat qilish» bo‘limida ko‘rib chiqiladi.
Ko‘p beriladigan savollar
O‘quvchi topshiriqni bajarmagan bo‘lsa, formativ baho qo‘yish kerakmi?
Agar o‘quvchi darsda qatnashgan, ammo topshiriqni bajarmagan yoki savolga javob bera olmagan bo‘lsa, yuqorida keltirilgan mezonlarga muvofiq formativ baho qo‘ying.
Agar o‘quvchi darsda bo‘lmagan bo‘lsa, tegishli davomat belgisini ko‘rsating.
Izoh qo‘shish majburiymi?
Yo‘q. Bahoni tushuntirish yoki qo‘shimcha qayta aloqa taqdim etish zarur bo‘lganda izoh o‘qituvchining ixtiyoriga ko‘ra qo‘shiladi.
Darsda qo‘shimcha tekshirishni talab qiladigan yozma yoki amaliy ish o‘tkazilgan bo‘lsa, nima qilish kerak?
Dars sahifasida alohida ish yaratish mumkin:
- Jurnaldagi dars sanasini bosing.
- «Ish qo‘shish» tugmasini bosing.
- Tegishli ish turini, masalan, «Diktant», «Bayon», «Laboratoriya ishi» yoki boshqa mavjud variantni tanlang.
- «Yaratish» tugmasini bosing.
- Ish tekshirilgandan so‘ng uning natijalarini kiriting.
Sharhlar
Sharhlar: 2
ha o'rgandim
O‘rgandim
sharhsiz qoldirish uchu tizimga kirish